Wat doe je als je de nacht moet doorbrengen in een tentje die door twee collega’s is opgehangen aan een steile bergwand? Durf je er blind op te vertrouwen dat die collega’s alle veiligheidsprocedures hebben gevolgd? Of ga je zelf controleren of het hangtentje daadwerkelijk een veilige slaapplek biedt? Verreweg de meeste deelnemers aan de Dag van het Veilige Magazijn kiezen voor controle.
Veiligheid geïnformeerd vertrouwen
Bergbeklimmer Melvin Redeker kiest voor een derde optie: geïnformeerd vertrouwen. “Voor blind vertrouwen is in de bergsport geen plaats. Maar je kunt ook niet altijd alles controleren. Voor geïnformeerd vertrouwen haal je informatie op door vragen te stellen. Aan hoeveel punten is het hangtentje opgehangen? Welke karabijnhaken zijn daarvoor gebruikt? Dat werkt alleen als de cultuur dat toelaat. Als collega’s accepteren dat je vragen stelt en eerlijk antwoord geven.”
Veiligheid als teamsport
Redeker ziet qua veiligheid veel overeenkomst tussen het beklimmen van een berg en het werken in een magazijn. “Ook in de bergsport kennen we veel veiligheidsprocedures en persoonlijke beschermingsmiddelen, net als in het magazijn. Zo gebruiken we in verschillende situaties verschillende handschoenen. We gebruiken touwen die bestand zijn tegen krachten van 22 kilonewton. Die kunnen dus ruim 2000 kilogram dragen. Wat blijft er dan nog als veiligheidsrisico over? Dat is de mens.”
Veiligheid is volgens Redeker een teamsport. Zeker in de bergsport, waar bergbeklimmers letterlijk met een touwtje aan elkaar vastzitten. “Maar het allerbelangrijkste is sociale veiligheid. Als het om veiligheid gaat, moeten mensen zich op elk moment tegen elkaar kunnen uitspreken. Dat kan alleen als mensen dat van elkaar accepteren. Dat geldt ook in een magazijn. Als daar een onveilige situatie ontstaat, moet een medewerker het werk kunnen stilleggen.”
Fouten melden
Als het gaat om veiligheid, maakt Redeker onderscheid tussen verschillende aspecten. “Met de ‘known knowns’ doelen we op de standaard procedures voor standaard situaties die iedere medewerker kent. Denk aan de RI&E of de verplichting om persoonlijke beschermingsmiddelen te dragen. Over die procedures kan geen misverstand bestaan, iedereen weet wanneer ze moeten worden toegepast.”
Van de ‘known unknowns’ is sprake als medewerkers weten dat zich onveilige situaties kunnen voordoen, alleen niet waar en wanneer. “Daarvan is sprake als een afwijking van de standaard situatie optreedt. Mensen kunnen zich daarop voorbereiden”, stelt Redeker. “Maar het ergste zijn de ‘unknown unknowns’: gevaarlijke situaties die andere mensen misschien kennen, maar jij niet. Dat zijn dus de onveilige situaties die niet worden gemeld. Zorg dus dat een cultuur ontstaat waarin je fouten kunt melden.”
