Vervoer en opslag spelen een cruciale rol in het functioneren van de Nederlandse economie, met name als motor achter de internationale handel. Dat blijkt uit onderzoek van het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM), dat zowel de economische waarde als de maatschappelijke impact van logistieke activiteiten in kaart bracht.
Logistiek goed voor 32,9 miljard euro
De internationale handel was in 2022 goed voor een toegevoegde waarde van 214 miljard euro, bijna 22 procent van het bruto binnenlands product. Binnen dat geheel leverde de logistiek een bijdrage van 32,9 miljard euro. Daarvan kwam 19,7 miljard euro voort uit goederenvervoer en 13,2 miljard euro uit op- en overslag en ketenregie. Deze activiteiten ondersteunen zowel binnenlandse als internationale goederenstromen en zorgen daarnaast voor indirecte voordelen, zoals schaalvoordelen en efficiëntere supply chains voor andere sectoren.
0,25 procent Nederland is distributiecentrum
Tegenover deze economische waarde staan ook maatschappelijke kosten volgens het rapport. Goederenvervoer en opslag leggen beslag op ruimte en infrastructuur en dragen bij aan luchtvervuiling, geluidsoverlast en verkeersdrukte. Distributiecentra beslaan inmiddels ruim 7.800 hectare in Nederland, ongeveer 0,25 procent van het landoppervlak. De externe kosten van goederenvervoer voor internationale handel bedroegen in 2022 circa 1,6 miljard euro. Daarnaast kwam 1,3 miljard euro van de netto infrastructuurkosten voor rekening van dit vervoer.
Volgens het KiM zal de groei van internationale handel en logistiek de komende jaren doorzetten, maar in een lager tempo. Factoren zoals deglobalisering, reshoring en de energietransitie beïnvloeden de omvang en richting van goederenstromen.
Clustering logistieke activiteiten
De rol van de overheid is daarbij beperkt, maar niet onbelangrijk. Door gerichte ruimtelijke ordening, clustering van logistieke activiteiten en het stimuleren van multimodaal transport kan zij sturen op een betere balans tussen economische opbrengsten en maatschappelijke impact. Daarmee blijft de logistiek een belangrijke pijler onder het Nederlandse verdienvermogen, maar wel één die om steeds scherpere afwegingen vraagt.
