Durf je iemand aan te spreken op onveilig gedrag die ouder is en meer ervaring heeft? En die waarschijnlijk antwoordt dat hij dat al twintig jaar op dezelfde manier werkt en niet van plan is dat te veranderen? Sommige deelnemers geven aan daar inderdaad moeite mee te hebben. Ze proberen het wel, maar belanden in een discussie die ze niet winnen. Anderen proberen het meestal met een grapje, maar merken dat ook die aanpak niet werkt.
Toch blijft het belangrijk om mensen te blijven aanspreken op onveilig gedrag. Dat helpt om een cultuur te creëren waarin medewerkers elkaar corrigeren. Als dat niet gebeurt, groeit de kans op ongevallen. Uit onderzoek blijkt dat maar liefst zeventig procent van de ongevallen het gevolg is van niet duidelijk communiceren.
Aanspreekstijlen
De workshop wordt gegeven door evofenedex, Deze branchevereniging onderscheidt vier aanspreekstijlen. De eerste is die van de politieagent, die zegt dat het vertoonde gedrag niet is toegestaan en een waarschuwing geeft of sanctie uitdeelt. Daartegenover staat de vermijder, die het zijne ervan denkt, maar niets zegt om een confrontatie te voorkomen. De grappenmaker maakt overal een grapje van, vooral om de medewerker te vriend te houden. En de onderzoeker tot slot stelt alleen maar vragen: hé, ik zie dat jij vandaag je veiligheidsschoenen niet draagt, wat is daarvan de reden?
Zacht en hard werken niet
Uit onderzoek blijkt dat een zachte aanspreekstijl niet werkt. Een grapje is leuk, maar de medewerker voelt niet de urgentie om zijn gedrag daadwerkelijk te veranderen en gaat snel weer over tot de orde van de dag. De harde aanspreekstijl van de politieagent werkt evenmin, want dan schiet de medewerker in de weerstand en ontstaat een discussie. “Dit zijn de drie belangrijkste valkuilen: helemaal niets zeggen, te hard corrigeren of vaag en grappig proberen te zijn”, legt de workshopleider uit.
Feedback methode
Wat werkt dan wel? Dat is de aanspreekstijl van de onderzoeker, die tegelijkertijd duidelijk en nieuwsgierig is. Benoem het waargenomen gedrag, leg uit wat het effect is en stel open vragen, die de medewerker dwingen om zelf na te denken. “Op momenten dat het moet, kun je best eens de politieagent inzetten”, legt de workshopleider uit. “Maar als je dat standaard doet, denken mensen op een gegeven moment: daar heb je ‘m weer. Dan werkt die aanpak niet meer.”
De workshopleider verwijst naar het 4G-model, een feedbackmethode waarbij de vier G’s staan voor gedrag, gevoel, gevolg en gewenst gedrag. In de eerste stap dien je concreet en objectief het waargenomen gedrag te benoemen zonder te oordelen. Vervolgens leg je uit welk gevoel dat oproept. Daarna leg je uit wat het directe gevolg van het gedrag is voor de veiligheid op de vloer. In de laatste stap geef je aan welk gedrag je in de toekomst wilt zien. Het resultaat van het 4G-model is een objectief, constructief en respectvol gesprek, dat persoonlijke aanvallen voorkomt en de kans op conflicten vermindert.
Gezamenlijke doelen
Voor een veilige werkomgeving is ook het management van belang, want dat bepaalt hoe hoog veiligheid daadwerkelijk op de agenda staat. Maar waarom is het zo lastig om het management te overtuigen van het belang van veiligheid?
Adviseur Arjen Lagerweij van evofenedex geeft in zijn workshop een verklaring. “Elke manager kijkt met een andere perspectief naar het magazijn. De safety, health & quality manager is aangenomen om de veiligheid gezondheid en kwaliteit op de werkvloer te borgen. Maar de logistiek manager wil vooral een operatie die topprestaties levert, terwijl de personeelsmanager het ziekteverzuim wil reduceren en de financieel manager kosten wil besparen. Die laatste wil geen verrassingen, maar strak kunnen begroten.”
De oplossing schuilt volgens Lagerweij in het smeden van coalities. Wil je de veiligheid verbeteren? Ga dan op zoek naar gemeenschappelijke doelstellingen. Leg uit dat de 5S-methode niet alleen bijdraagt aan de veiligheid, maar ook structuur en overzicht biedt. Daar houdt de logistiek manager van. Laat zien dat aanrijdbescherming resulteert in lagere schadekosten, wat in het belang is van de financieel manager.
Coalities smeden
Als voorbeeld noemt Lagerweij efficiëntie. “Efficiëntie en veiligheid horen bij elkaar, maar daar wordt in veel bedrijven aan voorbijgegaan. Wie met zijn heftruck twee in plaats van één pallet meeneemt, is hartstikke efficiënt bezig. Tegelijkertijd daalt het aantal rijbewegingen af, waardoor de kans op incidenten afneemt. En wie de veiligheid verbetert door het zicht op kruisende verkeersstromen te vergroten, kan beter doorrijden en verspilt dus minder tijd. Op deze manier zijn in elk magazijn tal van gemeenschappelijke doelstellingen te vinden en coalities te smeden.”
Hoe zo’n coalitie eruit kan zien, illustreert Lagerweij met het voorbeeld van schades aan intern transportmiddelen. Wie erin slaagt die te reduceren, kan flink op kosten besparen. “Een oplossing daarvoor is het monteren van schoksensoren. Goede kans dat de financieel manager geen geld wil uitgeven om de hele vloot in één keer onderhanden te nemen. Maar misschien kun je wel beginnen met de nieuwe trucks die de afgeschreven machines vervangen. Op die manier kun je toch samen stappen vooruitzetten.”
