Steeds meer bedrijven zien in dat er geen sprake kan en mag zijn van concessies als het gaat om de veiligheid op de werkvloer. De behoefte aan goed opgeleid magazijnpersoneel blijft dan ook onveranderd groot. Opleiders spelen hier op in en passen onder andere certificeringen en lesstof van praktijkgerichte opleidingen aan.
Ongevallen met heftrucks zorgen jaarlijks voor zo’n 5 doden en 1.700 gewonden. Naast menselijk leed veroorzaken ongevallen ook productiviteitsverlies en economische schade. Om de veiligheid in het magazijn te bevorderen, maken bedrijven daarom veelvuldig gebruik van technische preventiemaatregelen en organisatorische verbeteringen. Ondanks die maatregelen blijft onveilig gedrag echter de oorzaak van 80 procent van alle ongevallen.
Maar ook als er geen heftruck in de buurt is, kan het bedrijfsbelang negatief worden beïnvloed door onvakkundig werken. Dag in dag uit op een onverantwoorde wijze orders verzamelen kan leiden tot een onnodig hoog ziekteverzuim. En het niet vakkundig verzamelen en verpakken van de goederen werkt schades en extra (retour)kosten in de hand. Kortom, de behoefte aan goed opgeleid magazijnpersoneel is en blijft groot.
Geen concessies
Navraag bij verschillende opleiders leert dat de vraag naar praktijkgerichte opleidingen nog steeds groeit. “Veel bedrijven zijn zich bewust van de verantwoordelijkheid om de Arbowet- en regelgeving juist toe te passen en willen niet op veiligheid bezuinigen”, verklaart Jan Groothuis, directeur bij BLOM Opleidingen, de groei. Vanuit de uitzendsector ziet hij wel een daling van het aantal nieuw op te leiden uitzendkrachten. “Maar die is conform de daling in het aantal uitzenduren in de sector transport en logistiek”, aldus Groothuis.
Ook Oscar Ebbeling, adviseur Opleidingen & Veiligheid bij HER Opleidingen & Advies, constateert dat steeds meer bedrijven inzien dat er geen sprake kan zijn van concessies als het gaat om veiligheid. “Daarbij valt op dat de economie dwingt opleidingen goedkoper en dus korter te maken, waardoor er nauwelijks tijd is om de volledige theorie te behandelen. Dat gaat ten koste van de veiligheid”, aldus Ebbeling.
HER Opleidingen pleit daarom voor een platform van opleiders, dat middels gezamenlijk overleg duidelijkheid moet bieden aan de markt en minimumeisen kan opstellen waaraan opleidingen moeten voldoen.
Aanpassen aan markt
Uiteraard staan de opleiders zelf ondertussen niet stil. HER Opleidingen koos bijvoorbeeld voor een andere wijze van certificeren. Ebbeling: “We vermelden de soort certificering, maar ook of het gaat om een beginnend of ervaren bestuurder. Door specifiek te trainen en te certificeren, voorkom je onduidelijkheid en verhoog je de veiligheid op de werkvloer.” Deze manier van certificeren wordt al toegepast in Scandinavië, maar is volgens Ebbeling ook klaar voor uitrol in de rest van Europa.
BLOM Opleidingen paste onder andere de lesstof aan. De technische vragen zijn eruit gehaald en er wordt alleen nog op veiligheid en ergonomie lesgegeven, in hooguit 1,5 uur theorie. “Door het inkorten van de theorie kunnen we meer aandacht besteden aan de praktijk en aan het veilig en efficiënt werken met hef- of reachtruck. Zo leert de cursist volgens ons meer dan in een theorielokaal”, licht Groothuis toe.
Ook EVO investeerde in het uitrollen van een nieuwe visie op intern transport: ‘Bewust Veilig’. In de visie staan veiligheid en efficiency voorop. Peter van Rheenen, manager Innovatie en Ontwikkeling Opleidingen bij EVO, legt uit: “Om de veiligheid te vergroten, moet het gedrag van mensen veranderen. En daar hoort een andere manier van lesgeven bij. We hebben onze opleidingen Intern transport daarom helemaal omgegooid en de manier van lesgeven veranderd. Het lesmateriaal is nu zo opgezet, dat het de cursisten uitdaagt om met elkaar in discussie te gaan. Onze docenten zijn getraind om die discussie te stimuleren. Hierdoor creëren we de bewustwording rondom het belang van veilig werken.”
In-company opleidingen
Maar niet alleen de manier van certificeren of lesgeven verandert. Ook de markt zelf ontwikkelt zich voortdurend. Stephan Leuvenink, directeur van ’t WEB Opleidingen, Adviezen en Subsidies, constateert dat steeds meer bedrijven tot de conclusie komen dat praktijkgerichte opleidingen, gericht op een specifieke inzet en omgeving, een meerwaarde hebben, en dat daarmee ook wordt voldaan aan de wet- en regelgeving. “Het draaien van een standaard cursus gebeurde bij ons als niet veel, maar de laatste jaren zelfs helemaal niet meer”, aldus Leuvenink.
Bij die in-company opleidingen speelt het voorkomen van schades volgens hem een steeds grotere rol. En hoewel veiligheid en schadepreventie onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn, heeft die ontwikkeling wel degelijk invloed op de opleidingsagenda. Leuvenink legt uit: “Als opleider moet je steeds meer de koppeling maken met data vanuit het bedrijf, zoals schades en ongevallen. Ook moet het aantal interventies worden verhoogd. Dus in plaats van één keer per vijf jaar bijvoorbeeld elk jaar een korte sessie, aangevuld met andere interventies, zoals toolbox, werkoverleg etc.” ’t WEB heeft hiervoor zijn bestaande opleidingen aangepast, waardoor er volgens de directeur enerzijds meer aandacht is gekomen voor veiligheidsgedrag van de chauffeurs en anderzijds meer inzicht in kosten.
Trainers en leidinggevenden
De ontwikkelingen gelden niet specifiek voor een bepaalde branche of sector, maar voor de hele linie. “Wel zien we bij grotere bedrijven een lichte toename in de behoefte aan het zelf opleiden”, vervolgt Van Rheenen. “Dat kan, mits het bedrijf goede trainers heeft.” Investeren in trainers is dus wel relevant. EVO heeft hiervoor een opleiding Train-de-Trainer. Hierbij leren de deelnemers zowel didactische aspecten als het principe van Bewust Veilig.
Overigens dient bij het borgen van de kwaliteit van een opleiding en bij het verhogen van de veiligheid niet alleen te worden gekeken naar de medewerkers op de magazijnvloer. De rol van leidinggevenden is minstens zo cruciaal. Het is dan ook niet meer dan logisch dat opleiders hieraan aandacht besteden. Bijvoorbeeld door het ontwikkelen van trainingen en workshops die leidinggevenden handvatten geven om daadwerkelijk de veiligheid te verbeteren.
Een uniek product dat EVO in dit kader heeft ontwikkeld, is een psychologische test voor intern transportmedewerkers. Met de uitkomsten van de test kunnen leidinggevenden snel zien hoe veilig iemand werkt en kan daarmee in de samenstelling van het team en bij de coaching van individuele medewerkers rekening worden gehouden.
Investeren loont
Bij het coachen van individuele medewerkers moeten bedrijven daarnaast steeds vaker rekening houden met de hogere leeftijd van hun medewerkers. “Een medewerker die nu 42 jaar is, moet nog 25 jaar doorwerken. Met fysiek werk is dat niet altijd vanzelfsprekend”, vindt Ewout Brehm, directielid bij Buro voor Fysieke Arbeid. De opleider biedt trainingen aan die zijn gericht op het aanleren van een professionele arbeidsmotoriek, waardoor het werk minder belastend kan worden uitgevoerd en het ziekteverzuim afneemt. “De vraag naar die opleidingen is eveneens groot. Het is duidelijk dat bedrijven inzetten op continuïteit”, aldus Brehm.
Subsidiepotjes voor de diverse praktijkgerichte logistieke opleidingen zijn er niet of nauwelijks meer, weet Leuvenink. “Het is nog wel mogelijk om deze opleidingen mee te nemen in een MBO-opleiding, waardoor het kostenneutraal kan worden aangeboden. Maar eigenlijk zou dat geen rol mogen spelen bij de beslissing van een bedrijf om medewerkers te trainen of op te leiden”, stelt hij.
Van Rheenen is het daarmee eens: “Hoe je het ook wendt of keert; onvakkundig werken kost geld. Wij zien dan ook dat investeren in vakmanschap zich snel terugverdient. Als een bedrijf de intern transportmedewerkers meer als professional benadert en betrekt bij het verbeteren van de veiligheid, voelen zij zich meer serieus genomen en nemen werkvreugde, veiligheid én efficiency toe. Een belangrijke schakel daarin zijn de leidinggevenden in het magazijn.”
