De afgelopen tien jaar heeft Toyota meerdere overnames gedaan in de markt voor magazijnautomatisering. De grootste overname betreft Vanderlande, dat sinds 2017 onderdeel van Toyota is en bijna 11.000 medewerkers telt. Deze system integrator uit Veghel mikt op grootschalige logistieke projecten en heeft wereldwijd klanten als Albert Heijn, Edeka, Footlocker (nieuw dc in Haps) en Zalando. In 2022 volgde de overname van Viastore, de system integrator met ruim 600 medewerkers in Stuttgart die zich richt op kleine en middelgrote projecten in Europa. De Amerikaanse tegenhanger is Bastian, dat sinds 2017 onderdeel is van Toyota en met ruim 1500 medewerkers opereert vanuit Indianopolis.
Toyota heeft nu het plan gelanceerd om met ingang van april – als het nieuwe boekjaar van Toyota begint – twee divisies onder de naam Toyota Automated Logistics op te zetten. In de Europese divisie worden de warehouse-activiteiten van Vanderlande en Viastore ondergebracht. De Noord-Amerikaanse divisie zal bestaan uit de Amerikaanse warehouse-activiteiten van Vanderlande en die van Bastian. Vanderlande’s activiteiten op het gebied van bagageafhandeling en pakketsortering vallen buiten de scope van de reorganisatie.
Groeimarkt automatisering
Dat Toyota zijn positie in magazijnautomatisering wil versterken, is logisch. De vraag naar mechanisering, automatisering en robotisering neemt sterk toe. Volgens onderzoek van Gartner is 93 procent van de Europese en Noord-Amerikaanse bedrijven van plan om de komende twee jaar te investeren in automatisering van fysieke processen. “Met name de interesse in robots is opvallend. Tussen de 60 en 65 procent van de respondenten zijn zojuist gestart of gaan binnenkort starten met de implementatie van hun eerste robots”, stelt Federica Stufano, die als analist bij Gartner gespecialiseerd is in magazijnautomatisering.
De redenen voor de toenemende vraag zijn duidelijk. “In Europa gaat het om gebrek aan ruimte en arbeidskrachten en als gevolg daarvan de oplopende grond- en loonkosten. Daarnaast spelen duurzaamheid en ergonomie een rol”, weet Stufano. “Met de samenvoeging van Vanderlande, Viastore en Bastian tot Toyota Automated Logistics laat Toyota zien dat ze de markt voor magazijnautomatisering serieus nemen.”
Voordelen Toyota
René de Koster, emeritus hoogleraar begrijpt goed dat Toyota heeft besloten om de krachten van Vanderlande en Viastore in Europa te bundelen. “Samen kunnen ze meer bereiken dan alleen”, denkt de voormalige hoogleraar logistiek & operations management van de Erasmus Universiteit Rotterdam. “Bovendien biedt Viastore oplossingen die complementair zijn aan die van Vanderlande, bijvoorbeeld als het gaat om palletkranen. Het geheel is meer dan de som der delen.”
Ook Rueben Scriven, onderzoeker bij marktonderzoeksbureau Interact Analysis, stelt dat de bedrijven vooral complementair aan elkaar zijn. “Viastore en Bastian richten zich beide op kleine en middelgrote projecten in respectievelijk Europa en Noord-Amerika, terwijl Vanderlande vooral op grootschalige projecten mikt.”
De Koster of de samenvoeging veel synergievoordeel oplevert. “Zeker als de organisatie op twee locaties blijft zitten, zijn de mogelijkheden voor kostenbesparingen beperkt. Wel hebben de betrokken organisaties als onderdeel van het veel grotere Toyota meer financiële slagkracht.” Scriven benadrukt dat Toyota achter de schermen wel degelijk heeft gewerkt aan synergievoordelen. “Hoewel ze tot nu toe als drie verschillende entiteiten zijn blijven opereren, wordt achter de schermen wel degelijk samengewerkt.”
Wat levert de fusie Klanten op?
Wat betekent de samenvoeging voor klanten? Wat zijn de voordelen voor hen? “Ze kunnen straks kiezen uit een breder portfolio van oplossingen. Klanten van Vanderlande krijgen toegang tot de palletkranen van Viastore, die uitermate geschikt zijn voor automatisering van de bulkopslag, Voorwaarde is dat alle oplossingen naadloos geïntegreerd worden, maar daar twijfel ik niet aan. Dat gaan ze voor elkaar krijgen”, stelt De Koster.
Ik verwacht dat de teams van Viastore en Bastian zich vooral op kleinere en middelgrote projecten blijven mikken. Het team van Vanderlande zal de focus blijven leggen op grote projecten
Scriven wijst eveneens op het brede portfolio van de nieuwe organisatie. “Ik verwacht dat de teams van Viastore en Bastian zich vooral op kleinere en middelgrote projecten blijven mikken met oplossingen waarin ze ook componenten van derden zullen opnemen. Het team van Vanderlande zal de focus blijven leggen op grote projecten met de door hen zelf ontwikkelde componenten.”
Stufano vraagt zich af of een speler als Toyota op korte termijn kan uitgroeien tot een dominante speler overal in Europa. “Ondanks de aanwezigheid van grote, internationaal opererende system integrators is de markt nog altijd sterk gefragmenteerd. Met name in Zuid- en Oost-Europa zijn veel lokale system integrators actief die het goed doen”, weet Stufano. “Vergeet ook niet dat de markt in Europa vrij divers is. In Noord-Europa is veel vraag naar automatisering vanwege de schaarste aan grond en personeel en als gevolg daarvan de oplopende grond- en loonkosten. In Zuid-Europa zijn die problemen nog niet zo urgent.”
Schaalbare automatisering en robotisering
Zowel Vanderlande als Viastore zijn groot geworden met traditionele oplossingen zoals miniload- en shuttlesystemen, aangevuld met conveyorsystemen. Op dit moment zijn juist de flexibele en schaalbare robotoplossingen van partijen als AutoStore, Exotec en Hai Robotics in zwang. Hebben Vanderlande, Viastore en Bastian deze slag gemist? Scriven betwist dat. “Vanderlande begint steeds meer samen te werken met robotpartners, zoals NoMagic voor robotpicking en Hai Robotics voor mobiele robots. Bastian is daarin al een stap verder en heeft robotsystemen van AutoStore, Exotec, Movu en andere robotpartijen in zijn portfolio.”
De Koster wijst in dit verband ook op Toyota zelf, dat tientallen jaren ervaring heeft met de inzet van magazijntrucks als automatisch geleide voertuigen. “Op basis van die kennis en ervaring had Toyota wellicht de stap naar autonome mobiele robots kunnen maken, maar dat heeft het nagelaten. Wellicht is dat de wet van de remmende voorsprong”, aldus de wetenschapper. “Begrijpelijk dat Vanderlande is gaan samenwerken met Hai Robotics. In China gaan de ontwikkelingen verschrikkelijk snel. Bovendien zijn de mobiele robots uit dat land een stuk goedkoper. Voor die prijs kan Toyota of Vanderlande ze zelf niet bouwen.”
Voorsprong China verdwijnt
Ook Stufano wijst op de opkomst van Chinese leveranciers van robots en andere vormen van magazijnautomatisering, die veel lagere prijzen hanteren dan Europese leveranciers. “Daar een antwoord op vinden is de grootste uitdaging voor Europese leveranciers. Ze geven aan dat ze een voorsprong hebben met hun serviceapparaat en lokale aanwezigheid. Maar als Chinese leveranciers een Europees hoofdkantoor openen en lokale mensen aannemen, kan die voorsprong snel verdwijnen”, stelt Stufano. “Het is alleen de vraag of Europese bedrijven open staan voor nieuwkomers uit China. Misschien blijven ze uit min of meer protectionistische motieven toch de voorkeur geven aan lokale spelers.”
Alle drie experts wijzen erop dat de vraag naar de traditionele oplossingen van Vanderlande en Viastore zal blijven bestaan. “Dat geldt met name voor shuttlesystemen. Die hebben als voordeel dat ze optimaal gebruik maken van de hoogte en een gigantisch hoge doorzetcapaciteit leveren. Daarmee blijven shuttlesystemen een razend interessante oplossing voor bijvoorbeeld e-commercebedrijven”, vertelt De Koster. Scriven vult aan: “Vanderlande heeft van oudsher een sterke focus op conveyors en sorters. Die zijn nog steeds nodig in grootschalige, hoogdynamische oplossingen.”
Markt voor nieuw en oud
Net als Scriven en De Koster ziet Stufano een markt ontstaan waarin ruimte is voor zowel traditionele oplossingen als nieuwe robotoplossingen. “Die robotoplossingen zijn intelligent, schaalbaar en heben een snellere terugverdientijd. Maar soms heb je grootschalige, hoogdynamische oplossingen nodig die een hogere doorzetcapaciteit bieden. Daarom zie ik het voorlopig niet gebeuren dat shuttlesystemen van de markt verdwijnen.” Aandachtspunt blijft dat een shuttlesysteem relatief duur is. De Koster: “De robotsystemen van een partij als Hai Robotics zijn misschien niet de beste oplossing qua capaciteit, snelheid en opslagdichtheid, maar zoveel goedkoper dat ze toch interessant worden. Misschien is de technologie niet van de kwaliteit die we hier gewend zijn, maar voor die lage prijs kun je je wat risico’s veroorloven.”
