Om succes te hebben als retailer zijn twee zaken belangrijk: een gemechaniseerd warehouse en goed voorraadbeheer. Dat blijkt althans uit de verhalen van Rituals en DA Retailgroep tijdens het seminar ‘Verborgen kansen in retail’. Zo’n 80 mensen kwamen op uitnodiging van Vanderlande, Slimstock en IT-dienstverlener Rebus naar Veghel om deze en andere verhalen te horen. Opvallend: over webshops repten zowel Rituals als DA nauwelijks een woord.
In amper 10 jaar na de oprichting is Rituals uitgegroeid tot een vooraanstaand cosmeticamerk met maar liefst 260 winkels in 11 landen. Deze groei is gefaciliteerd door een supply chain die volledig is uitbesteed. “We hebben geen fabrieken, geen magazijnen en geen vrachtauto’s”, vertelt supply chain director Marcel van Groningen aan de 80 deelnemers van het seminar. “Dat biedt voordelen, want we zijn snel, wendbaar en kunnen dus gemakkelijk groeien. Aan de andere kant: als je alles uitbesteedt, heb je soms ook uitbestede problemen.”
Dat de supply chain van Rituals snel en wendbaar moet zijn, blijkt uit de cijfers die Van Groningen opnoemt. De omzet groeit elk jaar met gemiddeld 25 tot 50%. De omloopsnelheid van de voorraad ligt rond de 10 weken, wat betekent dat eens per tien weken de hele voorraad vernieuwt.
Het assortiment bestaat uit zo’n 500 artikelen, waarvan de helft elk jaar wisselt. “Omdat we een eigen merk voeren, ligt het in- en uitfaseren van respectievelijk nieuwe en oude artikelen ook nog eens bij ons. Dat is anders dan bij veel andere retailers, bij wie de fabrikanten dat voor hun rekening nemen.”
Overstock in kerstpakketten
In de beginjaren moest Rituals zoeken naar het juiste verkoopkanaal. Warenhuizen, supermarkten, een webshop, catalogus: alles werd geprobeerd. Dat ondernemen gepaard gaat met risico’s nemen, blijkt uit de hoge voorraad die Rituals in die tijd had. Om van de overstock af te komen, bedacht Rituals een slimme stunt: kerstpakketten maken. “Dat had als bijkomend voordeel dat veel mensen op die manier Rituals leerden kennen”, aldus Van Groningen.
Uiteindelijk koos Rituals voor twee verkoopkanalen: zelfstandige winkels die worden gerund door franchisers en shop-in-shops, onder meer bij Bijenkorf. Deze strategie leidde tot een explosieve groei, niet alleen in Nederland maar ook in het buitenland. “Zo explosief dat we moesten oppassen dat onze supply chain niet de bottleneck zou worden. Daarom hebben we in 2008 onze maatregelen genomen”, vertelt Van Groningen.
“De eerste maatregel is ‘dual sourcing’. Om risico’s te spreiden, schakelen we voor elke productcategorie nu meerdere fabrikanten in. De tweede maatregel was het inhuren van andere logistiek dienstverleners: Wim Bosman voor de fijnmazige distributie in Nederland en Dachser voor het internationale transport. Tot slot hebben we het systeem Slim4 voor voorraadoptimalisatie aangeschaft.”
Mechanisatie
“De maatregelen hebben effect gesorteerd. Als gevolg van dual sourcing zijn de inkoopprijzen gedaald, waardoor de marge met 10% is gegroeid. Dankzij de nieuwe logistiek dienstverleners is het aantal tijdige leveringen gestegen van 92 naar 98%, terwijl de logistieke kosten met een kwart zijn afgenomen. De implementatie van Slim4 leidde tenslotte tot een stijging van de omloopsnelheid met 15% terwijl het assortiment ook nog eens met 20% groeide.”
Als het aan Rituals ligt, zet die groei de komende jaren onverminderd door. Op dit moment telt het bedrijf 160 winkels en 100 shop-in-shops. In 2020 moeten dat er in beide kanalen 1.000 zijn. “Dat betekent dat we onverminderd creatief en innovatief moeten blijven en moeten streven naar een nog efficiëntere organisatie”, stelt Van Groningen.
Dat zou ook wel eens tot investeringen op het gebied van warehousing kunnen leiden. Van Groningen: “Vanochtend was ik bij Wim Bosman. Daar hebben we geconcludeerd dat we bij een nog verder stijgende omzet aan een andere manier van warehousing moeten gaan denken. Dat betekent dat mechanisatie van de operatie nu op de agenda staat.”
Verdubbeling capaciteit
DA Retailgroep heeft al een omvangrijk mechanisatietraject achter de rug. Aanleiding is het feit dat de drogisterijketen in 2007 aan de rand van de afgrond stond. “Onze financieel directeur ontdekte toen dat we nog maar voor 4 weken geld in kas hadden”, vertelt Gert Bos, directeur logistiek van DA Retailgroep.
De oorzaak was een lage omzet zonder rendement tegen hoge operationele kosten. Belangrijkste maatregel om de operationele kosten te verlagen was het sluiten van een van de twee dc’s. “Vanuit het dc in Zwolle beleverden we zo’n 200 winkels. Dat moesten er 400 worden omdat we het dc in Den Bosch wilden opheffen”, vertelt Bos.
Bos kreeg het voor elkaar dankzij mechanisatie met onder meer een pick-to-light-systeem van Vanderlande. In november 2007 startte DA met de ombouw van het dc in Zwolle. Op 1 juli 2008 werd het vernieuwde dc in gebruik genomen, twee maanden later kon Den Bosch op slot. “Met slechts 15% extra FTE doen we nu twee keer zo veel”, aldus Bos.
Morgen verouderd
Net als Rituals heeft ook DA profijt gehad van de implementatie van Slim4. “Toen bekend werd dat DA er slecht voor stond, kreeg ik een boel consultants op bezoek die allemaal iets aan onze voorraad wilden doen. Advies over voorraden werkt echter niet, is mijn stellige overtuiging. Dat advies gaat namelijk over parameters, en die zijn per definitie morgen verouderd.”
Met Slim4 wist DA de waarde van de voorraad met 25% te verlagen. Tegelijkertijd steeg de beschikbaarheid van 91 naar 95%. “We hadden een team van 7 mensen om 8.000 artikelnummers te implementeren. Dat team is nu flink ingekrompen.” Dat DA de supply chain op de rit heeft, bewees de retailer met de overname van Brocacef. In een paar weken tijd is de complete operatie van deze drogisterijgroothandel geïntegreerd in die van DA.
Webshops
Opvallend is dat zowel Rituals als DA internet niet noemen als verkoopkanaal. Het staat nog niet hoog op de agenda van beide bedrijven. Rituals heeft wel degelijk een webshop, waarvan de leveringen worden afgehandeld door een fulfilmentbedrijf. “De omzet van de webshop is te vergelijken met die van een reguliere winkel. Het fulfilmentbedrijf wordt ook net als reguliere winkels door Wim Bosman beleverd”, vertelt Van Groningen.
DA verkoopt nog niets online. “We willen in de nabije toekomst wel iets met ‘web’ doen, maar we weten nog niet hoe”, vertelt Bos. “We merken dat mensen voor een eerste aankoop naar een winkel gaan, maar voor vervolgaankopen uit ons zicht verdwijnen. Daar willen we met internet wat aan doen. Daarover zijn we ons nu aan het beraden.”
