In veel magazijnen zorgen storingen of slechte dekking nog voor problemen: voertuigen die plots stilvallen, orderpickers die vertraging oplopen of systemen die vastlopen. Volgens McKinsey kan het optimaliseren van netwerken en onderhoud leiden tot een efficiëntiewinst van 15 tot 30 procent, met minder kosten en vertraging als direct resultaat. De volgende grote stap in logistieke vernieuwing vindt dan ook niet plaats op de werkvloer, maar in de lucht. Waar wifi jarenlang de draadloze standaard was in distributiecentra, maakt 5G terreinwinst. De nieuwste draadloze standaarden, waaronder 5G, moeten magazijnen beter voorbereid maken op toepassingen als realtime tracking, IoT-sensoren en geavanceerde veiligheidssystemen.
De technologie belooft niet alleen meer snelheid en betrouwbaarheid, maar blijkt op termijn ook aanzienlijk goedkoper te zijn. Volgens Hans van Elsen, CTO van Alcadis, wordt privaat 5G dé motor achter de nieuwe generatie geautomatiseerde magazijnen. Wie ooit een distributiecentrum van binnen heeft gezien, weet hoe cruciaal stabiele connectiviteit is. Elk stilstaand voertuig, elke scanner die de verbinding verliest en elke hapering in de datastroom kost tijd en geld. Onbetrouwbare leveranciers, transportvertragingen en communicatiestoringen, het zijn dagelijkse hoofdpijndossiers voor logistiek professionals. “Maar met 5G kunnen we dat soort problemen eindelijk structureel aanpakken”, stelt Van Elsen.
Privaat 5G netwerk
5G, de vijfde generatie mobiele netwerktechnologie, onderscheidt zich door zijn capaciteit en extreem lage latency — de minimale vertraging tussen zender en ontvanger. Dat maakt het ideaal voor toepassingen in een omgeving waar duizenden apparaten tegelijk data verzenden: van autonome voertuigen tot orderpickers en sensoren die realtime voorraad bewaken. “Een privaat 5G-netwerk biedt groter bereik, stabielere verbindingen en minder bekabeling,” legt Van Elsen uit. “Bovendien is er ondersteuning voor high-speed roaming, waardoor mobiele apparaten zoals AGV’s niet meer uitvallen bij het overschakelen tussen zenders. Dat voorkomt stilstand en verbetert de efficiëntie in het hele magazijn.”
Wifi versus 5G: kosten en continuïteit
Overschakelen naar 5G brengt hogere kosten met zich mee. De prijs varieert per provider, locatie en omvang van de operatie, maar voorlopig ligt het prijsniveau boven dat van 4G. Toch weegt het rendement ruimschoots op tegen de initiële investering. 5G maakt de toeleveringsketen efficiënter en betrouwbaarder en stelt organisaties in staat om de vraag en behoefte nauwkeuriger te voorspellen, waardoor zij beter kunnen plannen en kosten besparen. “In aanschaf en implementatie zijn 5G en wifi ongeveer even duur, maar het verschil zit in de infrastructuur. Bij wifi moet je tientallen access points plaatsen met bijbehorende bekabeling, switches en redundantie. De verhouding is ongeveer één 5G-radio op dertig wifi-access points.”
Op langere termijn pakt 5G zelfs goedkoper uit. De totale eigendomskosten (TCO) over vijf jaar liggen gemiddeld twee keer zo laag. Wifi-netwerken zijn namelijk gevoelig voor veranderingen in de omgeving, zoals het verplaatsen van stellingen of machines. Daardoor moet de dekking regelmatig opnieuw worden ingericht — iets wat bij 5G niet nodig is. “Privaat 5G dekt met één enkele ‘cell’ een heel magazijn, ongeacht de indeling of vulling,” vertelt Van Elsen. “Dat scheelt niet alleen onderhoud, maar voorkomt ook kostbare stilstand. In de praktijk zien we 15 tot 30 procent minder uitval in de operatie.”
Praktische valkuilen
De overstap naar 5G is niet zonder uitdagingen. Vooral de apparatuur kan een struikelblok zijn. “Veel bestaande scanners en tablets ondersteunen nog geen 5G NR,” zegt Van Elsen. “Die moeten dus vervangen worden. Daarnaast blijft wifi in bepaalde kantoorruimtes nodig, bijvoorbeeld voor gasttoegang of printers. 5G vervangt wifi niet volledig, maar vult het aan waar continuïteit cruciaal is.” Belangrijk is volgens hem om eerst goed te kijken naar de toepassingen. “In een omgeving met AGV’s, robotica en realtime dataverkeer is 5G een logische keuze. Maar voor eenvoudige kantoorautomatisering voldoet wifi vaak prima.”
Inhaalslag voor Nederland
Internationaal wordt privaat 5G al langer gezien als de belangrijkste technologische trend in warehouse-automatisering. Nederland liep daarin wat achter. “Dat kwam vooral doordat de 3,5 GHz-band hier lange tijd niet beschikbaar was,” legt Van Elsen uit. “Er stond een afluisterstation in Burum dat die frequentie bezet hield. Nu dat verplaatst is, kunnen ook Nederlandse bedrijven eindelijk vol aan de slag met 5G-netwerken.”
In Duitsland, Frankrijk en Scandinavië draaien al talloze pilots met indrukwekkende resultaten: hogere uptime, beter bereik op grote terreinen en minder onderhoud. “Die ervaringen helpen ons om in Nederland snel stappen te zetten,” zegt Van Elsen.
Cybergevaar
De hoge snelheid en lage latency van 5G maken het netwerk aantrekkelijk voor cybercriminelen. Gebruikers moeten daarom alert blijven op mogelijke datalekken of ransomware-aanvallen. Met een goed beveiligingssysteem zijn deze risico’s echter goed beheersbaar. Het gebruik van firewalls en VPN’s biedt extra bescherming tegen aanvallen. Daarnaast is een grondige risicoanalyse van de operationele technologie essentieel om kwetsbaarheden in kaart te brengen en gerichte beveiligingsmaatregelen te ontwikkelen die aansluiten bij de specifieke eisen van 5G-gedreven transportsystemen.
