Smart warehousing als robot, automatisering en slimme digitale oplossingen beloven snelheid, schaalbaarheid en realtime inzicht. Maar achter dashboards en algoritmes groeit in veel magazijnen de werkdruk. Monitoring wordt intensiever, taken eentoniger en autonomie kleiner. De oplossing ligt niet in minder technologie, maar in een andere implementatie: betrek medewerkers vanaf het eerste ontwerp en gebruik data niet alleen voor outputsturing, maar ook voor werkverbetering.
Internationaal onderzoek smart warehousing
Dat stellen prof. dr. Patrizia Zanoni, dr. Annelies Scheers en prof. dr. An Caris van de UHasselt. De onderzoekers zitten achter het internationale project HuLog. Waarin wetenschappers van UHasselt, University of Leeds (VK) en Kozminski University (Polen) onderzoeken hoe digitalisering het dagelijkse magazijnwerk beïnvloedt.
In negen logistieke bedrijven in Limburg, West-Polen en West- en South Yorkshire voerden zij diepte-interviews uit, observeerden ze werkprocessen op de vloer, analyseerden bedrijfsdocumenten en organiseerden workshops met uiteenlopende stakeholders. (bekijk het volledige onderzoek)
“In veel magazijnen worden nieuwe technologieën zoals warehousemanagementsystemen, handscanners, robots en transportbanden ingevoerd met het oog op efficiëntiewinst. Maar werknemers en hun vertegenwoordigers worden daarbij niet of amper betrokken. Daardoor blijft de impact van die technologie op de kwaliteit van het werk vaak onderbelicht”, zegt prof. dr. Patrizia Zanoni van de School voor Sociale Wetenschappen UHasselt.
Efficiëntie versus werkdruk
De onderzoekers constateren dat technologie duidelijke voordelen biedt. Processen worden gestroomlijnd, fysieke belasting kan afnemen en het werk wordt toegankelijker voor een bredere groep medewerkers. Tegelijkertijd ontstaan nieuwe spanningen. De inzet van digitale systemen gaat vaak gepaard met hogere prestatiedruk, meer eentonige taken en minder autonomie. Bovendien maken data-gedreven systemen intensievere monitoring mogelijk, wat de psychosociale belasting vergroot.
Aantrekkelijkheid logistiek in gedrang
Ook op organisatorisch niveau verandert er veel. Digitale aansturing maakt het eenvoudiger om met tijdelijke contracten, interimkrachten en onderaannemers te werken. Dat kan de onderlinge verhoudingen op de werkvloer onder druk zetten. “Die effecten maken jobs in magazijnen minder aantrekkelijk, waardoor het steeds moeilijker wordt om werknemers te vinden, te motiveren en te behouden. Dat is een probleem, want logistiek is een cruciale sector van onze Europese welvaart en het is een sector die net ook nood heeft aan werkkrachten”, zegt dr. Annelies Scheers van de School voor Sociale Wetenschappen UHasselt.
Mensgerichte implementatie
Op basis van hun bevindingen formuleren de onderzoekers beleidsprincipes voor een meer mensgerichte inzet van digitale technologie. Centraal staat het vroegtijdig en structureel betrekken van medewerkers bij selectie, testfase en implementatie van nieuwe systemen. “Het is belangrijk dat bedrijven hun werknemers van begin tot eind betrekken bij het invoeren van nieuwe technologie.
Transparantie over techniek
Als je werknemers en vakbonden betrekt bij de selectie, testfase en implementatie ervan, vergroot je het draagvlak op de werkvloer”, zegt Patrizia Zanoni. “Bedrijven moeten daarom transparant zijn over hoe ze omgaan met de data die digitale systemen genereren, bijvoorbeeld over prestaties van werknemers. Dit is niet enkel in lijn met de Europese AI Act, maar helpt ook om vertrouwen te creëren op de werkvloer en de kwaliteit van jobs te waarborgen bij technologische innovatie.”
Daarnaast ligt er volgens de onderzoekers nog onbenut potentieel in digitale systemen zelf. “Digitale technologieën zouden ook veel meer gebruikt moeten worden om jobs af te stemmen op de competenties en voorkeuren van individuele werknemers”, zegt prof. dr. An Caris. “Moderne warehouse Management Systemen laten dat veel meer toe dan wat in het verleden mogelijk was, maar dat potentieel blijft vandaag grotendeels onderbenut.”
